Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Gót chân của người phụ nữ đẹp: Từ cũ, mang tính văn chương, dùng để chỉ gót chân nhỏ nhắn, thanh tú, được coi là đẹp của người phụ nữ. Hình ảnh này thường gợi lên vẻ đẹp duyên dáng, yểu điệu.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • "Gót sen thoăn thoắt dạo ngay mái tường." (Truyện Kiều - Nguyễn Du) (Gót chân đẹp nhẹ nhàng bước dạo ngay trên bờ tường.)
  • Trong thơ ca cổ, vẻ đẹp của người thiếu nữ thường được miêu tả qua đôi mắt, làn môi và gót sen. (Trong thơ ca cổ, vẻ đẹp của người thiếu nữ thường được miêu tả qua đôi mắt, làn môi và gót chân đẹp.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Gót sen" là một hình ảnh ẩn dụ (metaphor) lấy vẻ đẹp thuần khiết, thanh tao của hoa sen để ví von với bàn chân, gót chân đẹp của người phụ nữ. Cách dùng này thể hiện quan niệm thẩm mỹ xưa.
• Từ này chủ yếu xuất hiện trong ngữ cảnh văn chương, thơ ca cổ điển và không còn được dùng phổ biến trong ngôn ngữ hiện đại.

Biến thể và từ liên quan

• Gót hài: Cũng là từ cổ, thường dùng trong văn chương để chỉ bàn chân, gót chân nhỏ nhắn của người phụ nữ (gắn với hình ảnh đôi hài).
• Bàn chân sen: Cách nói mở rộng hơn, chỉ cả bàn chân đẹp.
• Gót chân: Từ hiện đại, thông dụng, chỉ bộ phận giải phẫu học của chân, không mang sắc thái văn chương hay ẩn dụ đặc biệt.

Từ đồng nghĩa

• Gót hài (từ cũ, văn chương).
• Bàn chân nhỏ nhắn (cách diễn đạt thông thường, không mang đậm sắc thái văn chương cổ).

Lưu ý sử dụng

• "Gót sen" là một từ cổ, mang đậm tính chất văn học và lịch sử. Ngày nay, từ này hầu như chỉ xuất hiện khi trích dẫn thơ ca cổ, trong các tác phẩm nghiên cứu văn học hoặc khi muốn tạo sắc thái cổ kính, hoài niệm. Không nên dùng trong giao tiếp thông thường hàng ngày.
• Hình ảnh này phản ánh một chuẩn mực cái đẹp trong xã hội phong kiến xưa (ví dụ: tục bó chân "gót sen" ở một số nền văn hóa). Khi sử dụng, cần hiểu rõ bối cảnh văn hóa - lịch sử của nó.

1. Từ cũ chỉ gót chân của người phụ nữ đẹp: Gót sen thoăn thoắt dạo ngay mái tường (K).